‘Türkiye ve Yunanistan arasında istikşafi görüşme sürecine geri dönülüyor’

ABD ve AB’nin devreye girerek yaptırım kartlarını göstermesinin ardından, Ege ve Doğu Akdeniz’de Türkiye ve Yunanistan arasındaki gerginliğin belirgin bir şekilde yatışmaya başladığı gözleniyor.

Ahval Genel Yayın Yönetmeni Yavuz Baydar'a Brüksel ve Yunanistan kaynaklarından ulaşan bilgilere göre, pazartesi günü Türkiye ve Yunanistan’ın Almanya gözetiminde istikşafi temaslara başlayacağını söylüyor.

Ekathimerini gazetesinde de söz konusu gelişme hakkında bazı detaylar yer aldı. Buna göre, söz konusu istikşafi temaslar, 24 ve 25 Eylül'deki Avrupa Birliği zirvesinin ardından başlayacak.

Yakın zamanda bu yönde açıklamaların yapılacağı belirtilen haberde, hükümet kaynaklarının, cuma günü Yunanistan, Türkiye ve Almanya'nın diplomatik danışmanları Eleni Sorani, İbrahim Kalın ve Jan Hecker arasında üçlü bir telekonferans olduğunu söylediği aktarılıyor. 

Buna göre Yunanistan heyetinin başında, 2002 ile 2016 yılları arasındaki keşif temaslarına liderlik eden eski Yunanistan Milli İstihbarat Teşkilatı (EYP) Başkanı ve Fahri Büyükelçi Pavlos Apostolidis olacak.

İstikşafi görüşmeler, Türkiye’nin çekilmesiyle 2016 yılında son bulmuştu. 

Ekathimerini, Türkiye tarafında ise Dışişleri Bakan Yardımcısı Sedat Önal'ın mı yoksa Dışişleri Bakanlığı İkili Siyasi İşler ve Denizcilik-Havacılık-Hudut Genel Müdürü Çağatay Erciyes’in mi heyete liderlik edeceğinin henüz Türk tarafı tarafından netleştirilmediğini belirtiyor.

Erciyes, Türkiye'nin BM'deki mevcut daimi temsilcisi Feridun Sinirlioğlu yönetiminde 2016 yılından önce gerçekleşen benzer müzakerelerde deneyim sahibi biri olarak tanınıyor.

Yunan gazetesinin aktardığına göre, keşif temasları masasında Berlin yok. Ancak buna rağmen, gerektiğinde aktif bir rol alacağı belirtiliyor.

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, perşembe günü Yunan-Türk anlaşmazlığını çözmenin “haftalar veya aylar ve yıllar alabileceğini” öngörerek, buna Rusya ve Norveç arasında deniz sınırlarının belirlenmesine ilişkin görüşmelerin 40 yıldır devam etmesini örnek göstermişti.

Haberde Kalın’ın son açıklamasında Almanya arabuluculuğuna atıf yapan açıklamalarına dikkat çekiliyor.

Yunanistan ile Türkiye’nin istikşafi görüşmelere başlama konusundaki uzlaşısı ve Doğu Akdeniz’de tansiyonun düşmesi çerçevesinde AB liderlerinin Zirve toplantısından Türkiye’ye yaptırım kararı alınması beklenmiyor. 

Çek Cumhuriyeti’nde temaslarda bulunan Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Dendias, Yunanistan’ın AB liderler zirvesinde Türkiye ile diplomasi yolu açıldığından ve “Ankara’nın gerilemeye devam ettiği için” yaptırım istemediğini, ancak listenin Konsey masasında olmasını istediğini söyledi. Dendias yaptırımlarla, Türkiye’nin Ege’deki gerilimi yeniden tesis etmesi durumunda sonuçlarının ne olacağının şimdiden belli olmasını netleştirmeyi hedeflediklerini belirtti.

Yunan diplomatik kaynaklar, bir sonraki AB liderler zirvesinin ekim ayı ortalarına planlandığını ve Türkiye ile gerilimin tekrar artması durumunda masaya konan yaptırımların o zaman uygulamaya alınacağını söylüyorlar.

Almanya başta olmak üzere AB ülkeleri, Yunanistan ile Türkiye’nin Ege ve Doğu Akdeniz’de savaş filoları ile sürtüşmeleri yerine istikşafi görüşmelerle diyalog sürecini devam ettirmelerini ve tansiyonun düşmesini istiyor.

Öte yandan ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo'nun, iki ülke arasındaki askeri işbirliğiyle bağlantılı bir ziyarette önümüzdeki hafta (27 Eylül'den sonra) Atina'ya gelmesinin beklendiği kaydediliyor.

Bu nedenle Girit adasındaki Souda üssünü de ziyaret edeceği belirtilen Pompeo’nun, Washington’un Doğu Akdeniz’deki gerilimleri yatıştırma arzusuyla da bağlantılı olduğu ifade ediliyor.

Ekathimerini’nin haberinde Pompeo’nun, Başbakan Miçotakis ve mevkidaşı Nikos Dendias ile bir araya geleceği, karşılıklı savunma işbirliği anlaşmasının (MDCA) yenilenmesi gibi konularda işbirliği üzerinde duracağı vurgulanıyor.