Tiny Url
http://tinyurl.com/y2he5xwb
Esra Tüzün
Nis 12 2019

10 dakikalık öğlen uykusu şişmanlığı önlüyor

Uyku sorunlarını çözmenin kolay formülleri var: 10 dakikalık öğlen uykusu vücudu yeniliyor, hafta sonu uyunacak iki saat fazla uyku beş saatlik gece uykusunun yerine geçiyor. Profesör Hakan Kaynak bazı hastalara televizyon karşısında koltukta uyumayı önerdiklerini söylüyor.

Türkiye’nin yüzde 90’ı uyku sorunu çekiyor. Uyku hastalıkları konusunda en önemli isimlerden Profesör Hakan Kaynak uyku ve sorunları konusunda sorularımızı yanıtladı:


Gece sekiz saat uyku olmazsa olmaz mıdır?

Gece tipleri olan baykuşlar akşam 12.00’da uyuyamazlar çünkü çok daha zinde olurlar. Tersi de söz konusu ‘tavuklar’ dediğimiz sabah tipleri gün doğarken çok daha verimli oluyorlar. Buna karşın akşam onlardan çok şey beklemek doğru değil.

Bizim için genetik olarak belirlenmiş uyku sürelerine uymamız gerekli. Akşam 11.00-12.00 ile sekiz arasında bir uyku normal kabul edilirken baykuşlar ve tavuklar yok sayılıyor.

Uyku ihtiyacınızı bilmek önemli. Siz kendinizi bildiniz bileli, okul yıllarınızda çocuklukta bebeklikte nasıl bir uyku yapınız vardı ona bakın. Derslerinize sabah mı çalışırdınız, ona uygun yaşarsanız bir sorun yok. İş hayatı artık buna göre düzenleniyor. Bir baykuş sabah işinde çalışıyorsa onun riski çok daha yüksek. İnsanların uyku açısından kendi çalışma saatlerini kendilerinin belirlemeleri, iş yerlerinde bile küçük siestelar yaparak verimliliklerini artıracak önlemler almalarına izin veriliyor. Uyku odaları gibi.

İhtiyacımızdan az uyuyorsak uyku açlığımızı nasıl tatmin ederiz?

İnsanlar artık ihtiyaçlarının iki saat altında uyuyorlar. Sekiz saat uyku ihtiyacınızı altı saat eksiği hafta sonunda kapatabilirsiniz. Beş günlük iki saat eksik 10 saat eder ve hafta sonu dört saat fazla uyuyarak uykusuzluktan vücudunuza gelecek zararları kapatabilirsiniz.

Bir başka en uygun yöntem siestalar. Onun için en uygun zaman öğlenden sonra iki ile üç arasındaki saatler. Bu saatlerde on dakikayı geçmeyecek uykular akşam uykularının 45 dakikasına denk gelir. Hem siesta sonrası çok daha verimli çalışabiliyorsunuz hem uyku yoksunluğunu giderebiliyorsunuz.

Uyku düzeni bozulan herkes hasta mı, ne zaman uyku konusunda artık bir doktora başvurmamız gerekir?

İnsanların yüzde 90’ı hayatlarının bir döneminde uyku düzensizliği çeker. Ama biz herkesi tedavi etmeyiz. Haftada iki-üç günden daha fazla ise birkaç aydan daha fazla süre ortaya çıkıyorsa bir uyku bozukluğu var demektir.
Cep telefonlarını, televizyonları kapatarak uyuyamayan insanlar var sizin ezber bozup koltukta uyumasını tavsiye ettiğiniz hastalarınız oluyor mu?
Öğrenilmiş uykusuzluk yaşayanlar zaten uyku hijyenlerine hassas insanlardır. Aman akşam kahve içmeyeyim, yatak odasında ışıkları kapatayım derken uyku hijyenini abartıp uyku sorunu yaşarlar. Onlar için tersi önlemler öneririz. Koltukta hatta televizyon açıkken uyumalarını önererek, davranış tedavileri uygulayarak uykuya karşı hassasiyetlerini gidermeye çalışırız.

Hocam uyku ve kilo arasında bir bağ var mı?

Az uyudukça daha çok kilo alıyoruz. Hangi toplum daha az uyuyorsa şişmanların sayısı giderek artıyor. Bu nedenle önce uyku açlığımızı doyurmamız gerekli, öğlen uykuları ve telafi uykularla vücudu güçlendirmeli. Bunun yanında 12 saat açlık vücut için önemlidir. Bizim organizmamız gece yemek için uygun değil. Akşam belli bir saatten sonra yemek yememenin gerek kilo vermede gerek uyku sağlığı için önemli. Yine de bir şeyler yiyip içeceksek kolay sindirilen uyku verici yiyecekleri seçmeli. Uyku hassasiyeti gelişen insanlara papatya çayı, melisa çayı aman önermeyin diyoruz.

Bu makale yazarın görüşlerini yansıtır. Ahval’in yayın politikası ve editoryal bakış açısı ile her zaman uyumlu olmak zorunda değildir.