Salgın günlerinde doğru belediyecilik

Dünyayı kasıp kavuran Kovid-19 salgını, Türkiye’nin en ücra köylerine kadar yayıldı. Tıp otoriteleri ‘yaygın test’ ve ‘sokağa çıkma’ çağrıları yaparken, hükümetin aldığı önlemlerin yetersizliği pek çok kesim tarafından sorgulanıyor. AKP Hükümeti ‘yaygın test’ ve ‘soka çıkma yasağı’ çağrılarını duymazdan geliyor ve herkese ‘kendi ohal’ini ilan etmeyi’ öneriyor. Ancak halen milyonlarca işlerine gitmek zorunda, işyerleri kapanan insanların geçinmek için hiçbir seçeneği yok. Açıklanan önlemler ise daha çok işverenleri mutlu eden yöntemler.

Salgının bir diğer yönü ise, yerel yönetimlerin hizmetleriyle öne çıkması. Başta Ankara Büyükşehir Belediyesi olmak üzere belediyelerin aldığı önlemler, yaptıkları tasarruflar;  ‘sağlıklı yaşam hakkı’ beklentileri hükümet tarafından karşılanmayan milyonlar için umut veriyor.

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş örnek bir belediyecilik örneği göstererek, salgının hemen başında; itfaiye eri sınavlarını, araçların ruhsat ve hat ihalelerini erteledi. Ardından büyükşehir belediyesi, EGO ve ASKİ birimlerinde çalışanları vardiyalı sisteme geçirdi.

Korona virüsle mücadele için çok önemli tedbirler alan Ankara Büyükşehir Belediyesi, belediyede çalışan personel sayısını yarı yarıya indirdi. Ayrıca, 12 yaşından küçük çocuğu olan personele 30 Nisan’a kadar izin verildi.

Ankara’da eski borçları sebebiyle suyu kapalı olan ve belediye ile hukuki süreç yaşayan abonelerin tamamının suları kullanıma açıldı. Elektrik faturalarında ise evlere faturanın yüzde 80’i yansıtılırken, öğrencilere ve işyeri/ticarethane aboneliklerine fatura gönderilmedi.

Yavaş ayrıca, Başkent Mobil uygulamasıyla evden çıkamayan Ankaralıları marketlerle buluşturdu. Öte yandan, bazı zincir marketlerin 65 yaş üstü yurttaşlar için kurye hizmetini belediye görevlileri yapmaya başladı.

Bir başka uygulama ise, kâğıt toplayıcıların sağlığı için hayata geçirildi. Yavaş, koronavirüs tedbirleri kapsamında Ankara'da kâğıt toplayıcılığını yasakladı. Geçimini kâğıt toplayarak sağlayan vatandaşlara barınma evinde konaklama imkânı ve gıda temini sağladı.

Mansur Yavaş ardından, koronavirüs nedeniyle işinden olanlara gıda ve nakit yardımı yapılacağını açıkladı. Ayrıca, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) ile mücadele kapsamında, mağduriyet yaşayacak vatandaşlara gönüllülerin yardımda bulunabilmesi için kampanya başlattı.

Yavaş’ın hayata geçirdiği bir önemli hamle de, sağlık çalışanları için önce ücretsiz ulaşım daha sonra da ücretsiz konaklama imkânı getirmesi oldu. Sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışanların istirahat edebilmesi için Başkan Yavaş’ın talimatıyla Bilkent’te sağlık tesislerine yakın bir alana ilk etapta tek odalı, 60 yatak kapasiteli üç konteyner ev yerleştirilmesi için çalışmalara başlandı. Böylece Ankara’daki sağlık çalışanları evdeki yakınlarını riske atmadan konteyner evlerde hem konaklayabilecek hem de tüm sosyal ihtiyaçlarını karşılayabilecek.

Öte yandan; Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğünün de sağlık personeli için konaklama talebini karşılıksız bırakmayan Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, ilk aşamada 100 yataklı bir öğrenci yurdunu kiralayarak sağlık çalışanlarına tahsis etti.

Belediye hizmetlerine sosyal mesafe kuralını zorunlu kılan Yavaş, Büyükşehir ihalelerine katılan firmalara da sosyal mesafe kuralı getirdi.

Kent genelinde dezenfeksiyon çalışmaları hız kesmeden sürdürülürken, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, kıtlık tehlikesine karşı da Ankaralıları rahatlattı ve “En az 500 bin aileye yetecek kadar gıda stoğumuz hazır. Ankara Büyükşehir Belediyesi olarak, ortalama 150 bin aileye gıda yardımı yapıyoruz. Ama belli ki bu süreç nedeniyle bazı iş yerlerimiz yasal olarak da veya kendiliğinden alınan tedbirler gereğince kapalı olmak durumda olacak. Bu nedenle birçok insanımız gelirinden mahrum kalacak. Bu nedenle biz tedbir alarak, en az 500 bin aileye yetecek kadar gıda stoğumuzla hazır bulunuyoruz” dedi.  “Komşusu açken tok yatan bizden değildir” sözleriyle sosyal medya hesapları üzerinden seslenen Başkan Yavaş, yaklaşan Ramazan ayı nedeniyle Et ve Balık Kurumu’nun stoklarında bulunan 60 bin ton eti Büyükşehir Belediyesi’ne satması çağrısında bulundu.

Yavaş sokak hayvanlarını da unutmadı ve sokak hayvanlarının gıda ihtiyacını karşılayan kafe ve restoranların salgın hastalık riskine karşı kapanması nedeniyle Büyükşehir Belediyesi’nin sivil toplum kuruluşları iş birliği içinde mama dağıtımına başladıklarını sosyal medya hesapları üzerinden duyurdu. Ankara Büyükşehir Belediyesi Veteriner ve Hayvanat Bahçesi Şube Müdürü Mustafa Şener, alınan önlemler hakkında şu bilgileri verdi:

“Veteriner hekimlerimizce hayvanlarımızın geldiği ilk andan itibaren sağlık kontrolleri yapıldı. 16 sokak hayvanından 6’sı kısırlaştırıldı. Hayvanlara bölgede bakan gönüllüler ile irtibat sağladık. Gönüllülerimiz istediği zaman gelip bakımevimizde hayvanları besleyebilir, sağlık durumları hakkında bilgi alabilirler. Karantina kalktıktan sonra hayvanlarımız alındıkları ortama geri bırakılacak.”

Ankara’nın dört bir yanına dezenfekte sıvıları yerleştiren Büyükşehir Belediyesi ayrıca, Halk Ekmek büfeleri ve simit camekanlarında koronavirüse karşı önlemlerini en üst seviyeye çıkarttı. Önlemlerle ilgili Halk Ekmek Genel Müdürü Recep Mızrak, sıkı tedbirler aldıklarını açıkladı:

“Üretim tesislerimiz üç vardiya çalıştığı için bu vardiyada çalışan personellerimizin işe girişte vücut ısısını ölçüyoruz. Hijyen noktasında dezenfektan ürünü, eldiven ve maske zorunluluğu getirdik. Satış mağazamızda sosyal mesafenin korunması için 1 metre aralıklarla sarı çizgiler çizdik. Gelen vatandaşlarımızın kendi aralarındaki mesafelerini bu sayede korumaya çalışıyoruz.”

Ayrıca Ankara’da toplu taşıma araçları da her gün dezenfekte ediliyor. Konuyla ilgili bilgi veren Sağlık İşleri Daire Başkanı Seyfettin Aslan; Metro, ANKARAY, Teleferik, Otobüsler ile taksi ve dolmuşlardan sonra C plakalı servis araçlarını da dezenfekte ettiklerini ifade etti. Aslan, “7/24 yoğun olarak kullanılan tüm toplu taşıma araçlarında temizlik ve dezenfeksiyon çalışmalarını sürdürüyoruz” dedi.

Kovid-19 salgınına ilişkin aldıkları önlemlerle, hükümetle yarışan belediyelerden biri de İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB). Ekrem İmamoğlu liderliğindeki İBB, hızlıca İstanbul Yardımlaşma ve Koordinasyon Merkezi’ni (İYKM) kurdu. Bu merkez; sağlık çalışanları, tek başına yaşayanlar, dar gelirliler, işini kaybedenler, öğrenciler, hastalar, hasta yakınları, bu dönemde fazladan mesai yapmak durumunda kalanlar gibi pek çok kesim için, günlük hayatı kolaylaştırıcı önlemler alacak. Koordinasyon Merkezi, 5 bin kişiye üç öğün yemek hizmeti vererek çalışmalarına başladı.

İBB Sözcüsü Murat Ongun, büyükşehir belediyesinin salgın hazırlıklarına ilişkin şunları söyledi:

“65 yaş üstü yurttaşlar için 153 destek hattı, psikolojik danışmanlık hizmeti hayata geçirilid. Taksi-dolmuş-minibüsler için 100 dezenfekte istasyonu kuruldu. Eczacılara ücretsiz toplu taşıma, su ve doğalgaz kesintilerinin iptali, abonman kartlarının süresinin uzatılması, pazarlar için tedbir, sağlık çalışanlarına ücretsiz ulaşım ve İSPARK gibi hizmetler de aldığımız tedbirler arasında.”

Ayrıca İstanbul’da sokakta yaşayan insanlar için hazırlanan alternatif tesiste, baştan sona dezenfekte edilerek, beslenme ve barınma olanağının kontrollü şekilde sağlanacağı duyuruldu.

İBB ayrıca, Yenikapı miting alanı, Beylikdüzü Gürpınar Su Ürünleri Hali ve Maltepe miting alanında sahra hastanesi kurmak için hazırlıklarını da yapıyor. Büyükşehir Belediyesi salgınla ilgili, İstanbul’da faaliyet gösteren gıda ve perakende zincir yöneticileri ile acil toplantılar yaptı. İmamoğlu, “16 milyonun temel gıda ve hijyen malzemesi ihtiyaçlarının temin edilmesinde hiçbir sıkıntı olmayacak. Bunu İBB olarak, garanti ediyoruz” dedi.

İBB ayrıca, İstanbul Turizm Platformu aracılığı ile şehirdeki 600 otel yöneticisi ile görüşerek, sağlık çalışanlarının kendi evlerinin dışında ve çalıştıkları hastanelere yürüme mesafesinde otellerde konaklamalarını sağlamak üzere prensip anlaşmasına vardı. Bu kapsamda, toplam 2 bin odanın sağlık çalışanlarının kullanımına açılması için gerekli desteği sağladı

İBB, 65 yaş üstü İstanbulluların gıda ve hijyen malzemesine ulaşımı için de online dağıtım şirketleriyle anlaşmalar yaptı. İmamoğlu bununla ilgili “Çağrı merkezimize gelen çağrılar üzerinden, yaş almış hemşehrilerilerimize İBB olarak destek oluyoruz” dedi.

“Belediye olarak bu süreçte daima bilimsel akla göre hareket edeceğiz. Bu yüzden bir bilim kurulu da oluşturduk” diyen İmamoğlu; kurulda, İBB’nin üst düzey yöneticileri, İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü, İstanbul Tabip Odası, çeşitli üniversite ve kamu hastanelerinden doktorlar, psikiyatr uzmanları ve konuyla ilgili yetkin personellerin olduğunu da söyledi.

İBB ihtiyaç halinde Yenikapı, Beylikdüzü ve Maltepe’deki belirlenmiş alanları, taşınabilir dev hava salonları ya da dev çadırlar kurarak, bu alanları geçici hastane ve ameliyathaneye dönüştürmeye de hazır. Ayrıca bu alanlarda su arıtma üniteleri ve jeneratörler de kullanıma hazır edilmiş durumda. İBB ekiplerinin yaptığı çalışmaya yaptığı çalışmaya göre, Yenikapı’da ilk aşamada bin yataklı, ilerleyen aşamalarda ise 7 bin 300 yataklı dev bir sağlık çadırını hizmete sokmak mümkün olabilecek. Maltepe dolgu alanı da ihtiyaç halinde 30 bin metrekarelik bir alanda,  bin 300 yatak kapasiteli bir merkeze dönüştürülmeye hazır. İBB,  Beylikdüzü Gürpınar Balık Hali’nin geçici hastane bölgesine dönüştürülmesi durumunda da mevcut binaların boş kısımlarının kullanılması halinde 440 yatak kapasiteli, otopark alanıyla birlikte ise 970 yatak kapasiteye sahip bir kompleksi, altyapısını tamamlamaya hazır olduğunu açıkladı. İBB başkanı İmamoğlu ayrıca, belediye bağlı 19 adet kapalı spor salonunun da geçici hastane alanı kullanmanın mümkün olduğunu söyledi.